Δυο είναι οι βασικές παράμετροι σε Ευρωπαϊκό επίπεδο που θα καθορίσουν το μέλλον του πρωτογενούς τομέα, της κοινωνικής και περιφερειακής συνοχής: η συμφωνία ελευθέρου εμπορίου Ε.Ε -Νότιας Αμερικής και ο νέος Ευρωπαϊκός προϋπολογισμός της περιόδου 2028-2034.Οι ισχυρές αντιδράσεις των Ευρωπαίων αγροτών και κυρίως των κτηνοτρόφων στην πρόσφατη σύνοδο κορυφής της Ε.Ε, αντανακλά το πρόβλημα ανταγωνισμού που θα αντιμετωπίσουν τα ευρωπαϊκά προϊόντα διατροφής από το φτηνότερα και χαμηλότερων προδιαγραφών ασφαλείας προϊόντα της Λατινικής Αμερικής. Η συμφωνία Mercosur υποστηρίζεται από την Γερμανία, η οποία επιδιώκει να βρει νέες αγορές για την πληττόμενη αυτοκινητοβιομηχανία της καθώς και την πρόσβαση σε ορυκτά όπως λίθιο και κοβάλτιο, μετά τα πλήγματα των εμπορικών σχέσεων της με την Ρωσία και την Κίνα. Στο αντίποδα, στην συμφωνία αντιδρούν η Γαλλία και η Ιταλία που αντιμετωπίζουν τις ισχυρές κοινωνικές πιέσεις από τους αγρότες τους.
Η έως τώρα διαπραγμάτευση για το νέο Ευρωπαϊκό προϋπολογισμό με προοπτική κατάληξης το τέλος του 2026, κάνει λόγο για μείωση κονδυλίων. Μόνο τυχαία δεν θα μπορούσε να χαρακτηριστεί η στιγμή που η Ευρωπαία εισαγγελέας επέλεξε για να αναδείξει τα γνωστά από καιρό σκάνδαλα στη διαχείριση Κοινοτικού χρήματος. Για την χώρα μας εκτιμώνται πόροι ύψους 49,2 δις € για την περίοδο 2028 -2034 από 61 δις την περίοδο 2021-2027, με μεγάλες μειώσεις στην Κοινή Αγροτική Πολιτική (-23,5 %) και στην Συνοχή (-28%). Αν σε αυτά προστεθεί ο μηδενισμός των πόρων ύψους 36,6 δις€ του Ταμείου Ανάκαμψης, αντιλαμβάνεται κάποιος γιατί οι προβλέψεις του Μεσοπρόθεσμου Δημοσιονομικού Διαρθρωτικού Σχεδίου κάνουν λόγο για ρυθμούς ανάπτυξης μεταξύ 0,2 και 0,4% στο διάστημα 2029-2034. Παράλληλα στην πρόταση της Επιτροπής φαίνεται πως αλλάζει τόσο η αρχιτεκτονική των ταμείων, με τα Έθνη Κράτη να παίζουν τον αποφασιστικό ρόλο στην κατανομή των πόρων, όσο και στο είδος των πόρων αυτών που προτείνεται να μετατραπούν από επιχορηγήσεις (grants) σε δάνεια και χρηματοδοτικά εργαλεία. Αυτό σημαίνει ότι τα χρήματα θα δίνονται υπό την μορφή εθνικού δανεισμού -με προοπτική επιστροφής- και όχι επιχορηγήσεων, άρα θα κατευθύνονται κυρίως σε επενδυτικές δραστηριότητες. Από το 1981 τα Ευρωπαϊκά κονδύλια χρησιμοποιήθηκαν χωρίς το κριτήριο της βιωσιμότητας, για την υποστήριξη έργων που σταματούσαν όταν τελείωνε η χρηματοδότηση τους. Όμως ποια προοπτική επενδυτικών δράσεων μπορούμε να σχεδιάσουμε σήμερα στον εγχώριο πρωτογενή τομέα με το μέσο ηλικιακό όρο να αγγίζει τα 60 έτη, την ηπειρωτική ενδοχώρα να αντιμετωπίζει συνθήκες ερήμωσης ενώ μόλις το 0,7% των Ελλήνων αγροτών έχει λάβει πλήρη αγροτική εκπαίδευση; Και μήπως αυτά τα κενά θα ήταν εφικτό να καλυφθούν με ακόμα ποιο ανεπαρκείς μετανάστες με ριζικά διαφορετικό πολιτισμικό υπόβαθρο όπως υποστηρίζουν αριστερά πολιτικά κόμματα;
Η Ε.Ε εγκαταλείπει σταδιακά την προτεραιότητα της πράσινης μετάβασης έναντι της ενίσχυσης των αμυντικών δαπανών. Η συναλλακτική προσέγγιση Τραμπ για την ΝΑΤΟικη κάλυψη της Ευρωπαϊκής άμυνας σε συνδυασμό με την εντεινόμενη Ρωσική απειλή καθιστούν αναπόφευκτη αυτή την μετάβαση. Η Ρωσία και τα δίκτυα της εντός Ευρώπης είναι προφανές πως θα εργαλειοποιήσουν στο έπακρο τις κοινωνικές αντιδράσεις που θα προκύψουν από την περικοπή των επιδοματικών πολιτικών του Αγροτικού και Κοινωνικού Ταμείου. Στόχος τους η μη χρησιμοποίηση των παγωμένων Ρωσικών χρημάτων για την κάλυψη των αμυντικών αναγκών και της ανθρωπιστικής κρίσης στην πολιορκούμενη Ουκρανία, που η Ρωσική εισβολή έχει προκαλέσει. Επίσης η υπαγωγή της Ευρώπης στην σφαίρα επιρροής του Ευρασιανισμού όπως ήδη συμβαίνει με την ανερχόμενη ισλαμική επιρροή.
Το 2026 θα είναι μια χρονιά κρίσιμων διαπραγματεύσεων που θα απαιτούσε εθνικό όραμα και σύγκλιση πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων. Η περιστολή πόρων που σπαταλούνται σε άχρηστα έργα για την συντήρηση του παρασιτικού και πελατειακού συστήματος και αποτελούν εστία διαφθοράς είναι το ένα σκέλος στο οποίο αντίθετοι είναι πολλοί αγροτο-συνδικαλιστές που βρίσκονται σήμερα στα μπλόκα. Η διασφάλιση της κοινωνικής και περιφερειακής συνοχής με έμφαση στην εγχώρια αμυντική βιομηχανία, την παραγωγική ανασυγκρότηση, την αποκέντρωση και την δημογραφία το άλλο.
Δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα ardin-rixi.gr στις 22.12.2025
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου